Dief of Designer, een dunne scheidslijn

Diederik Scheenmann Mash Up chair stoel

Ontwerper Diederik Scheenmann: dief of designer? Voor zijn 3D-geprinte Mash-Up Chair heeft hij naar eigen zeggen de ontwerpen van zijn favoriete designers gestolen, gekopieerd en samengebracht. Op zijn favoriete lijstje staan overigens niet de minste designers: Arne Jacobsen, Charles & Ray Eames, Rietveld en Norman Cherner. De Mash-Up Chair is een combinatie van vier iconische ontwerpen van deze designers.

Diederik Scheenmann Mash Up chair stoel

Scheenmann wil met zijn 3D-geprinte Mash-Up Chair de discussie aanwakkeren over auteursrechten en intellectueel eigendom. Hoe houdbaar is het in de designwereld om een bepaalde vormgeving als je eigendom te beschouwen? Wanneer is sprake van een kopie? Hoe vervagen die grenzen met de komst van nieuwe technologieën, zoals het 3D printen?

De uitdagingen die het 3D-printen voor het intellectueel eigendom met zich meebrengt vinden we wij Rechtbuigen mateloos interessant. Zo blogden we al over de ontwikkelingen en gevolgen van de 3D-printer en de juridische vraagstukken die al die 3D-printjes in het leven roepen.

Back to the chair: is hier sprake van een kopie? Of is het toegestaan om designerklassiekers op deze manier na te maken, te mixen en te matchen? Want onmiskenbaar zien we daar de zitting van DSW chair van Eames die vervolgens naadloos overgaat in de ‘vleugels’ van de Grand Prix van Jacobsen. Herkennen we daar de poten van eigen bodem van de Red/Blue chair van Rietveld en zijn de eindeloze armleuningen van de Cherner chair represent.

stoelen

Blijft er dan nog iets over dat door Scheenmann zelf is bedacht? Nope. Kan er daarom worden gesproken van een kopie en is er sprake van een verveelvoudiging door Scheenmann? In het auteursrecht is het namelijk zo dat alleen de auteursrechthebbende (in dit geval Rietveld en co) hun werk mogen verveelvoudigen. Ook indien de stoelen zijn bewerkt kan er toch nog sprake zijn van verveelvoudiging zolang er maar geen nieuw, oorspronkelijk werk ontstaat.

Een nieuw, oorspronkelijk werk ontstaat wanneer er creatieve keuzes worden gemaakt. Ook al heeft Scheenmann de onderdelen van de stoel niet zelf bedacht, de beste man heeft wel bedacht dat het tof is om onderdelen van bekende stoel designs te combineren. Ook heeft hij bepaald welke onderdelen gebruikt moesten worden en heeft hij ze zo gecombineerd dat je er én op kunt zitten én het er ook nog goed uit ziet (al kunnen de meningen hierover natuurlijk verschillen). Wij van Rechtbuigen vinden dit alles bij elkaar toch erg creatief en daarmee is dus een nieuw, oorspronkelijk werk ontstaan.

Met de Mash-up Chair is Scheenmannen dus geen dief. Of het hem een designer maakt is aan jou…

Leuk artikel? Deel het.